Άνδρας και ψυχοθεραπεία

Άνδρας και ψυχοθεραπεία.

 

Γράφει η Τζοβάρα Αγγελική, ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια*

 

Οι κοινωνικές επιταγές αποδίδουν στον άνδρα διακριτούς ρόλους όπως εκείνον του κυνηγού, του πολεμιστή, του παρόχου για την οικογένεια, ενώ αρκετές ανδροκρατούμενες κοινωνίες προσδίδουν παραδοσιακά υψηλότερο στάτους στους άνδρες από ότι στις γυναίκες. Ο άνδρας είναι ο τελικός αποδέκτης κοινωνικών, οικονομικών και πολιτισμικών προσδοκιών σε κάποιες κοινωνίες και οι ρόλοι που υποχρεούται να ακολουθήσει σπάνια αμφισβητούνται. Ωστόσο σήμερα, ερευνητές προσπαθούν να κατανοήσουν την ψυχολογική και την διαπροσωπική διάσταση του σύγχρονου άνδρα. Τα παραπάνω ευρήματα βοηθούν να διευκολυνθεί η κατανόηση συγκεκριμένων συμπεριφορών, σκέψεων και συναισθημάτων του άνδρα και κατά πόσο σχετίζονται με τις παραδοσιακές πολιτισμικές πεποιθήσεις της αρρενωπότητας.

Τα στερεότυπα που αφορούν στις γυναίκες ως το «αδύναμο φύλο» και των ανδρών ως «προστάτες», τα οποία απαντώνται συχνά στη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, συνέβαλαν επιπλέον στην ανάπτυξη συγκεκριμένων επιζήμιων πεποιθήσεων. Τα τελευταία χρόνια, αυτές οι πεποιθήσεις  αναγνωρίζονται ολοένα και περισσότερο ως προβληματικές με αποτέλεσμα να αλλάζουν οι κοινωνικές νόρμες και οι πολιτισμικές απαιτήσεις και προσδοκίες των δύο φύλων. Όταν γίνεται συνεπώς ευρέως αποδεκτό ότι κάποιες στάσεις και συμπεριφορές παραδοσιακά ανδρικές τελικά είναι προβληματικές, τότε ορισμένοι άνδρες  βρίσκουν ευκολότερο να αναζητήσουν βοήθεια απαλλαγμένοι από δυσλειτουργικά και ανεφάρμοστα πρότυπα.

Όσο ο ρόλος του άνδρα στο εργασιακό περιβάλλον, στις σχέσεις και την κοινωνία έχει αλλάξει προς μία σχετική ισότητα των δύο φύλων, ορισμένοι άνδρες δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις κοινωνικές αλλαγές και βιώνουν συχνά στρες και ματαιώσεις. Το άγχος στη δουλειά κάποιου, στις οικογενειακές σχέσεις ή ως αποτέλεσμα αναζήτησης ερωτικών σχέσεων και οικειότητας, οδηγούν αναπόφευκτα τον σύγχρονο άνδρα να ζητήσει βοήθεια. 

Μια πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι άνδρες είναι ο τρόπος που βιώνουν τα συμπτώματα των ψυχικών διαταραχών. Για παράδειγμα, ένας άνδρας που βιώνει κατάθλιψη μπορεί να είναι θυμωμένος και ευερέθιστος, ενώ έχει μάθει γενικότερα ότι είναι απαγορευτικό να κλαίει ή να μιλάει ανοιχτά για τα συναισθήματά του. Οι άνδρες αποφεύγουν να ζητήσουν βοήθεια μέχρι να φτάσουν σε έσχατο σημείο, φοβούμενοι ότι στους άλλους θα φανούν αδύναμοι. Τα κυριότερα συμπτώματα που βιώνουν οι άνδρες και τελικά οδηγούνται στην αναζήτηση βοήθειας είναι τα εξής:

  • Θυμός

  • Άγχος που βιώνεται με σωματικούς πόνους, αίσθημα ευερεθιστότητας και ματαίωσης

  • Προβλήματα στη δουλειά του όπως η αναβλητικότητα, η αποφυγή, ο θυμός ή το σαμποτάζ της επιτυχίας

  • Εξάρτηση ή εθισμός από ουσίες

  • Άλλες εξαρτήσεις όπως το διαδίκτυο, τα διαδικτυακά παιχνίδια, ο τζόγος, το σεξ

  • Θέματα με την εικόνα του σώματος

  • Κατάθλιψη που ενδέχεται να βιώνεται ως βαρετό συναίσθημα, έλλειψη κινήτρου ή αίσθημα ότι κάποιος είναι κενός ή έχει «κολλήσει»

  • Ζητήματα σχέσεων

Κάποιοι άνδρες μπορεί να βιώσουν φόβο και ντροπή που σχετίζεται με προηγούμενες αντιλήψεις για τους ρόλους και ευθύνες τους. Λόγου χάρη, ένας άνδρας του οποίου το εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της οικογένειάς του,  μπορεί να βιώσει αίσθημα ματαίωσης ή ευνουχισμού  που πηγάζει από την πεποίθηση ότι πρέπει είναι ικανός να παρέχει τα πάντα στην οικογένειά του. Το ίδιο ενδέχεται να προκύψει και όταν η σύζυγος λαμβάνει μεγαλύτερο εισόδημα από τον σύζυγο. 

Λόγω του ότι οι περισσότεροι άνδρες γαλουχούνται από τις κοινωνικές νόρμες να μην επιδεικνύουν συγκεκριμένα συναισθήματα όπως συναισθηματική ευαλωτότητα, φόβο, ευαισθησία ή εξάρτηση, μπορεί να φοβούνται ότι εκφράζοντας τέτοια συναισθήματα θα σχηματίσουν μια λιγότερο αρρενωπή εικόνα. Ωστόσο, καταπιέζοντας τέτοιου είδους συναισθήματα υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθούν άλλες συναισθηματικές δυσκολίες και δυσλειτουργία σε άλλα επίπεδα όπως η σωματική υγεία και το ευ ζην.  

Μόνο το ένα τρίτο των ατόμων που αναζητούν ψυχοθεραπεία είναι άνδρες και όταν το κάνουν έχουν φτάσει σε σημείο που δεν μπορούν να διαχειριστούν την κατάσταση. Η βαθιά πεποίθηση ότι «οι αληθινοί άνδρες λύνουν μόνοι τους τα προβλήματά τους» εμφανίζεται ως το πιο κοινό στερεότυπο που οδηγεί πολλούς ανθρώπους να αναλογιστούν ότι η αναζήτηση βοήθειας είναι ντροπή.

Όταν ο θεραπευτής φυσιολογικοποιήσει την διστακτικότητα του άνδρα να μοιραστεί προσωπικά συναισθήματα και να αντιμετωπίσει παρερμηνείες που αφορούν στην «τυπική ανδρική συμπεριφορά», τότε ο άνδρας θεραπευόμενος εμφανίζεται περισσότερο πρόθυμος να λύσει τα προβλήματα που τον οδήγησαν στη θεραπεία. Ο θεραπευτής βοηθάει τον άνδρα να ερευνήσει τις πτυχές της «φυσιολογικής ανδρικής συμπεριφοράς» που η κοινωνία έχει επιβάλλει, καθιστώντας τον παράλληλα ικανότερο να εκφράσει συναισθήματα, να καλύψει τις ανάγκες του και να πετύχει τους στόχους του με έναν αποτελεσματικό και υγιέστερο τρόπο.

 

*Η Αγγελική Τζοβάρα είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια με ειδίκευση στην γνωσιακή-συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία με έδρα την Ηγουμενίτσα, τηλ. επικοινωνίας 6983719069

Εφημερίδα Θεσπρωτών Διαβουλευση.
Σχολιάζοντας την Θεσπρώτία και την επικαιρότητα της.
Ολα τα νεα και οι ειδήσεις απο Ηγουμενιτσα, Φιλιάτι, Θεσπρωτία και όλη την Ήπειρο. Οτι συμβάινει στην Θεσπρωτία ανεβαίνει πρωτα εδώ.

Σχόλια